Εταιρεία χαρτοφυλακίου στην Κύπρο – ο τρόπος να δομήσετε και να ωφελήσετε την επιχείρηση σας
Λίγα λόγια για Κυπριακή εταιρεία χαρτοφυλακίου
Μια εταιρεία χαρτοφυλακίου χρησιμοποιείται κυρίως για την κατοχή μετοχών άλλων εταιρειών. Μπορεί επίσης να κατέχει και άλλες χρηματοοικονομικές επενδύσεις – όπως ομόλογα, ακίνητα και σύνθετα χρηματοπιστωτικά προϊόντα (παράγωγα). Οι εταιρείες χαρτοφυλακίου συνήθως χρησιμοποιούνται προκειμένου να συγκεντρώσουν την ιδιοκτησία πολλών υφιστάμενων θυγατρικών. Συγκεκριμένα, μέσω μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου, το κόστος ανάπτυξης μιας νέας θυγατρικής εύκολα μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τη μερισματική ροή που παράγουν άλλες, πιο ώριμες θυγατρικές. Με μια ευρύτερη έννοια, μια εταιρεία χαρτοφυλακίου είναι στην πραγματικότητα μια μη εποπτευόμενη ιδιωτική επενδυτική εταιρεία, η οποία κατέχει και διαχειρίζεται χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία για έναν ή περισσότερους μετόχους της.
Τα καθοριστικά κριτήρια για ευνοϊκή φορολογική απόδοση μιας εταιρείας χαρτοφυλακίου είναι η φορολόγηση των μερισμάτων της, τόσο των εισερχομένων όσο και των εξερχόμενων, η φορολόγηση των κεφαλαιουχικών κερδών και, σε μικρότερο βαθμό, η φορολόγηση των εσόδων από τόκους.
Κύρια φορολογικά πλεονεκτήματα της κυπριακής εταιρείας χαρτοφυλακίου
- Τα εισερχόμενα μερίσματα, που εισπράττονται από το εξωτερικό ή από άλλη Κυπριακή εταιρεία απαλλάσσονται από την καταβολή φόρου στην Κύπρο. Η απαλλαγή αυτή ισχύει ακόμη και για μερίσματα που λαμβάνονται από συνήθεις υπεράκτιους φορολογικούς παραδείσους, όπως το Μπελίζ ή τις Σεϋχέλλες, υπό την προϋπόθεση ότι το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός των θυγατρικών αυτών να προέρχεται από ενεργές συναλλαγές ή υπηρεσίες (και όχι παθητικά εισοδήματα από επενδύσεις). Υπάρχει μόνο μια εξαίρεση, βάση της οποίας τα μερίσματα που αποκτήθηκαν από μια Κυπριακή εταιρεία χαρτοφυλακίου υπόκεινται σε φόρο στην Κύπρο – όταν καταβάλλονται από μια ξένη εταιρεία της οποίας ΚΑΙ το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός είναι παθητικό οικονομικό εισόδημα ΚΑΙ το εισόδημά της φορολογείται εγχώρια σε ποσοστό λιγότερο από 7,50%.
- Τα εξερχόμενα μερίσματα ή τόκοι που καταβάλλονται από την Κυπριακή εταιρεία σε ξένο μέτοχο επίσης δεν φορολογούνται στην Κύπρο. Το ίδιο ισχύει για τα δικαιώματα που καταβάλλονται από την Κύπρο, εξαιρουμένης της πνευματικής ιδιοκτησίας που χρησιμοποιείται στην Κύπρο.
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από μια κυπριακή εταιρεία σε εταιρείες που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι της Κύπρου υπόκεινται σε παρακράτηση φόρου στην πηγή με συντελεστή 0%, εκτός εάν ο δικαιούχος περιλαμβάνεται στη μαύρη λίστα της ΕΕ των μη συνεργάσιμων δικαιοδοσιών (EU blacklist) ή ταξινομείται ως δικαιοδοσία χαμηλής φορολογίας (βλ. παρακάτω για κάθε περίπτωση):
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από κυπριακή εταιρεία σε εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες σε δικαιοδοσίες χαμηλής φορολογίας, εάν η λήπτρια εταιρεία είναι συνδεδεμένο μέρος (άμεση ή έμμεση συμμετοχή 50% ή περισσότερο), υπόκεινται σε αμυντική εισφορά με συντελεστή 5% (ισχύει από την 01/01/2026). Μια δικαιοδοσία χαμηλής φορολογίας είναι αυτή στην οποία ο συντελεστής εταιρικού φόρου είναι χαμηλότερος από το 50% του συντελεστή εταιρικού φόρου της Κύπρου.
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από κυπριακή εταιρεία σε εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες σε δικαιοδοσίες που περιλαμβάνονται στη λίστα της ΕΕ μη συνεργάσιμων δικαιοδοσιών (EU blacklist), όπου η λήπτρια εταιρεία είναι συνδεδεμένο μέρος (άμεση ή έμμεση συμμετοχή 50% ή περισσότερο), υπόκεινται σε αμυντική εισφορά με συντελεστή 17%.
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από μια κυπριακή εταιρεία σε άλλη κυπριακή εταιρεία γενικά απαλλάσσονται από τη φορολογία. Η απαλλαγή δεν ισχύει και καταβάλλεται αμυντική εισφορά με συντελεστή 17% στις ακόλουθες περιπτώσεις:
- Μερίσματα που εισπράχθηκαν το 2026 εάν καταβλήθηκαν από κέρδη του 2024 ή του 2025 ή μερίσματα που εισπράχθηκαν το 2027 εάν καταβλήθηκαν από κέρδη του 2025.
- Μερίσματα που εισπράχθηκαν έμμεσα και περισσότερα από τέσσερα έτη μετά το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο αποκτήθηκε το κέρδος από το οποίο καταβάλλεται το μέρισμα. Αυτός ο κανόνας ισχύει σε περιπτώσεις όπου τα μερίσματα εισπράχθηκαν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου του 2031 και σχηματίστηκαν από κέρδη που αποκτήθηκαν πριν από τις 31 Δεκεμβρίου του 2025.
Ο συντελεστής 17% δεν ισχύει για φυσικό πρόσωπο-μέτοχο που είναι είτε μη φορολογικός κάτοικος της Κύπρου είτε φορολογικός κάτοικος της Κύπρου αλλά δεν έχει την κατοικία του (non-domicile).
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από κυπριακή εταιρεία σε φυσικό φορολογικό κάτοικο και φυσικό πρόσωπο-μέτοχο με φορολογική κατοικία στην Κύπρο υπόκεινται σε Έκτακτη Αμυντική Εισφορά (Special Defence Contribution) 5% για μερίσματα που διανέμονται από κέρδη μετά το 2026 (αρχίζοντας από την 01/01/2026). Η Έκτακτη αμυντική εισφορά 17% ισχύει για τα μερίσματα που διανέμονται από τα κέρδη έως το 2026.
- Τα μερίσματα που καταβάλλονται από κυπριακή εταιρεία σε φυσικό φορολογικό κάτοικο που δεν είναι φυσικό πρόσωπο-μέτοχο με φορολογική κατοικία στην Κύπρο, υπόκεινται σε Έκτακτη αμυντική εισφορά με συντελεστή 0% για 17 χρόνια.
- Τα μερίσματα που λαμβάνει μια κυπριακή εταιρεία από εταιρεία εγγεγραμμένη εκτός της Κύπρου, υπόκεινται σε Έκτακτη αμυντική εισφορά με συντελεστή 0%. Εάν πληρούνται ταυτόχρονα και οι δύο ακόλουθες προϋποθέσεις, εφαρμόζεται ο συντελεστής 5% της Έκτακτης αμυντικής εισφοράς 5%:
- το διανεμητέο κέρδος της εταιρείας που καταβάλλει τους φόρους προέρχεται από επενδυτικές δραστηριότητες σε ποσοστό άνω του 50%· και
- ο φορολογικός συντελεστής στη δικαιοδοσία της εταιρείας που καταβάλλει τον φόρο είναι χαμηλότερος από το 50% του κυπριακού συντελεστή (δηλαδή χαμηλότερος από 7,5%).
- Τα επιτευχθέντα κέρδη από την πώληση μιας θυγατρικής (κεφαλαιουχικά κέρδη) επίσης δεν υπόκεινται σε φόρο στην Κύπρο. Εξαίρεση αποτελεί η πώληση μετοχών εταιρείας της οποίας το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών της στοιχείων είναι ακίνητα που βρίσκονται στην Κύπρο. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος κεφαλαιουχικών κερδών θα εφαρμοστεί με συντελεστή 20%. Ο περιορισμός αυτός ισχύει κυρίως για να αποφευχθεί η φοροδιαφυγή σε σχέση με τους φόρους μεταβίβασης ακίνητης περιουσίας που ισχύουν στην Κύπρο. Στην περίπτωση εκκαθάρισης μιας Κυπριακής εταιρείας χαρτοφυλακίου, τα έσοδα από την εκκαθάριση επίσης δεν υπόκεινται σε φόρο για ιδιοκτήτες που δεν είναι κάτοικοι Κύπρου- και πάλι, εφόσον η εταιρεία δεν κατέχει ακίνητη περιουσία στην Κύπρο.
Κυπριακή εταιρεία χαρτοφυλακίου – τέλεια πύλη εισόδου στην αγορά της ΕΕ και στο εξωτερικό
Οι Κυπριακές εταιρείες χαρτοφυλακίου καλούνται συχνά ως “η ευκολότερη δίοδος από την Ευρώπη” – και επίσης “η πύλη για επενδύσεις στην Ευρώπη”. Η Κύπρος επιλέγεται συνήθως από επενδυτές από την Κίνα, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, τον Καναδά και σχεδόν οποιαδήποτε άλλη χώρα του κόσμου με σκοπό τη δημιουργία επενδύσεων στην ΕΕ.
Η οδηγία της ΕΕ για τις μητρικές – θυγατρικές εταιρείες εξαλείφει το φόρο παρακράτησης (“εξόδου”) επί διασυνοριακών μερισμάτων που καταβάλλονται μεταξύ συνδεδεμένων εταιρειών σε διάφορες χώρες της ΕΕ. Έτσι μια Κυπριακή εταιρεία μπορεί να εισπράξει τα μερίσματα από τις θυγατρικές της στην ΕΕ χωρίς φόρο. Από την Κύπρο, τα έσοδα αυτά μπορούν να συγκεντρωθούν και να επανεπενδυθούν αποτελεσματικά. Κατά τη διανομή στον ξένο μέτοχο, δεν θα χρεώνεται φόρος στην Κύπρο επί των εξερχόμενων μερισμάτων. Παρόλο που, φυσικά, μπορεί να εξακολουθεί να υπάρχει πληρωτέος φόρος εισοδήματος επί των εισοδημάτων από μερίσματα στη χώρα καταγωγής του ιδιοκτήτη της εταιρείας.
Παρόμοια αποτελεσματική θα ήταν μια Κυπριακή εταιρεία για έναν ιδιοκτήτη με έδρα την ΕΕ, που κατέχει θυγατρικές σε όλο τον κόσμο – ακόμα και σε υπεράκτιες δικαιοδοσίες μηδενικού φόρου εφόσον πρόκειται για αυθεντικές εμπορικές εταιρείες ή εταιρείες παροχής υπηρεσιών.
Ως είθισται, η διατύπωση του Ιδρυτικού και Καταστατικού Εγγράφου της Κυπριακής εταιρείας – ακόμη και αν πρόκειται να λειτουργήσει ως εταιρεία χαρτοφυλακίου – δεν περιορίζει τους επιχειρησιακούς της σκοπούς μόνο σε αυτή τη δραστηριότητα. Επομένως, τίποτα δεν εμποδίζει μια Κυπριακή εταιρεία χαρτοφυλακίου να ασκεί ενεργό εμπορία αγαθών ή παροχή υπηρεσιών, αν προκύψει μια ευκαιρία. Προφανώς, στην περίπτωση αυτή, τα καθαρά κέρδη από τις εν λόγω δραστηριότητες θα φορολογούνται ως κανονικό εισόδημα – συνήθως, με συντελεστή 15%.
